Over Richard Cohen

Interview met Richard Cohen - van kunststudent tot miljoenentrader

T: Hallo Richard, ik ben erg blij dat je vandaag bij ons bent en beschikbaar bent om vragen te beantwoorden.

Hallo Thomas, fijn om hier te zijn. Dit is ook mijn eerste keer in zo’n format. Normaal gesproken blijf ik het liefst uit alle social media en let ik erg op privacy.

T: Geen probleem, dat komt goed en daarna kun je weer terug naar de offline wereld.

Ik heb een aantal vragen van lezers verzameld. Jullie kijkers zijn natuurlijk ook van harte welkom om vragen te stellen en we beantwoorden ze hier, afhankelijk van hoeveel tijd we hebben.

Let op: Omdat het boek al extreem veel nuttige kennis bevat, gaan we hier niet verder in op de basis van de beurs, trading en tradingstrategieën, maar behandelen we vragen die daarbovenop komen.

Laten we eerst kort bij jou beginnen: hoe ben je bij trading gekomen en wat fascineert je er zo aan?

Bij mij was het heel duidelijk het familie-omgeving. Mijn vader leidde een hedge fund waarin hij vele miljoenen beheerde en mijn moeder is professor economie aan een particuliere universiteit. Als je in zo’n omgeving opgroeit, zit het onderwerp er op de een of andere manier in en al van jongs af aan ging het bij ons aan tafel eerder over aandelen, bedrijfswaarderingen, economisch beleid en dergelijke onderwerpen, in plaats van de gebruikelijke buurtroddels of wat er op tv gebeurt.

Je had dus praktisch geen keuze?

Toch denk ik dat je altijd een keuze hebt. Bij mij was er tussen ongeveer 14 en 18 of 19 jaar een rebelse fase, waarin ik me bijna alleen op muziek en kunst richtte. Natuurlijk kreeg ik door de gesprekken toch veel mee en was er nog steeds een basisinteresse. Maar het was voor mij allemaal erg abstract. De gitaar kon ik aanraken, de muziek horen, maar al die aandelen waren alleen abstracte cijfers op een computer. Tegenwoordig zou je zeggen: ik voelde het gewoon nog niet.

Je zegt “nog niet”. Wanneer veranderde dat?

Toen ik tegen mijn vader zei dat ik nu zou gaan verhuizen en iets met kunst en muziek wilde doen, zei hij verrassend genoeg gewoon oké. Daarmee haalde hij alle wind uit mijn rebelse actie. Hij had bij mijn geboorte een kleine portefeuille voor mij aangelegd, die was gegroeid tot een aanzienlijk bedrag en ruim genoeg was voor een opleiding of studie.

Hij droeg het aan mij over en zei alleen: probeer je geluk, mijn zoon.

Voor die steun en dat vertrouwen ben ik hem tot op de dag van vandaag erg dankbaar.

Al in het eerste semester van mijn kunststudie merkte ik echter snel dat dit niet mijn wereld was. Niet de omgeving en ook niet de onderwerpen. Ik vind dat je kunst niet te veel tot theorie moet maken en tot in het kleinste detail analyseren, ontleden en interpreteren. Ze maken daar op de universiteit een wetenschap van iets moois dat in de eerste plaats emotioneel zou moeten zijn, en toen kwam op een gegeven moment de gedachte dat ik net zo goed bij de financiële wetenschappen kon blijven.

Ik besloot kunst als hobby te houden en financiële wiskunde te studeren. Als er toch zoveel analyse en cijfers zijn, dan goed.

Interessant genoeg zei mijn vader ook hier weer alleen: “probeer je geluk, mijn zoon”. Ik denk dat het die vrijheid was die hij mij altijd heeft gegeven, die het beslissende verschil heeft gemaakt.

Ik ben altijd al een rebel geweest en als iemand mij zei dat ik dit of dat moest doen, deed ik het uit principe niet.

Pas na het afgebroken kunststudie had ik het gevoel dat het echt mijn eigen beslissing was om in deze financiële wereld te duiken.

En toen ging het los en ik merkte vrijwel meteen dat ik hier op het spoor was van iets heel bijzonders.

Wat bedoel je met iets heel bijzonders?

Moeilijk te beschrijven, maar ik zou het ultieme vrijheid noemen. Ik begon toen ook met actief traden en niemand vertelde mij wanneer, waar of hoe ik te werk moest gaan. Het waren alleen ik, mijn computer en de markt.

Ik hou ook van die competitieve gedachte. Veel private traders verliezen geld, en ik wilde weten of ik het zou redden om bij de winnaars te horen.

Voor mij was dat de ultieme uitdaging, gecombineerd met vrijheid, en dat is wat me tot op de dag van vandaag fascineert aan trading en de beurs.

Hoe lang is dat nu geleden?

Meer dan 20 jaar, en de fascinatie houdt tot op de dag van vandaag aan, hoewel ik normaal gesproken iemand ben die snel zijn interesse verliest.

Denk je dat het toen makkelijker was om met trading te beginnen dan nu?

Dat hangt ervan af wanneer dit interview wordt gelezen/geluisterd. Maar gebeurtenissen in de afgelopen jaren zoals Wallstreetbets, de corona-onzekerheid of trading-apps die trading eenvoudiger maken dan ooit: dat zijn allemaal ontwikkelingen waar wij als traders enorm van kunnen profiteren, omdat ze veel beweging in de markt brengen.

Juist de vele nieuwe retailbeleggers die weinig beurservaring hebben en erg emotioneel handelen, bieden veel spannende kansen.

Dus nee, ik denk juist het tegenovergestelde: dat het nu veel makkelijker is. Door de beschikbare informatie, infrastructuur en tools is dit een van de beste momenten ooit om je met het onderwerp bezig te houden.

Ik heb alleen een laptop of smartphone en internet nodig en binnen 10 minuten kan ik op de beurs zitten en geld verdienen. En dat vanaf overal ter wereld. Dat is toch geweldig?

Denk je dat je studie je heeft geholpen om een succesvolle trader te worden?

Achteraf gezien: nee. Aan de ene kant is het mooie aan trading dat uiteindelijk alleen je resultaten tellen en niet je diploma’s, en aan de andere kant leer je zoals bij elke studie vooral veel theorie.

In de praktijk zul je het meeste daarvan nooit kunnen toepassen. Ik vrees dat dat voor bijna alle opleidingen geldt. De studietijd was wel een mooie periode. Ik denk dat het nuttig is om leermethodes te kennen, en de contacten uit mijn studie waren op de lange termijn ook heel waardevol. Tot op de dag van vandaag heb ik goede vrienden uit die tijd, van wie sommigen ook erg succesvol zijn op de beurs.

Maar direct voor trading zie ik geen voordelen in een studie. De meeste succesvolle traders die ik ken zijn carrièreswitchers uit allerlei sectoren. Het gaat om andere dingen in trading.

Welke dingen zijn dat? Denk je dat iedereen geschikt is als trader, of anders gevraagd: welke karaktereigenschappen zie je als voorwaarden voor een goede trader?

Heel duidelijk discipline, geduld, leerbereidheid, risicobereidheid, maar ik wil me daar niet te veel op vastpinnen, omdat ik de meest verschillende traderpersoonlijkheden heb gezien die op totaal verschillende manieren succesvol werden.

Ik denk dat iedereen naar zijn onderbuikgevoel moet luisteren. Er zijn mensen die tevreden zijn in hun baan, geweldige collega’s hebben, een baas nodig hebben die zegt wat ze moeten doen. Ze vinden het moeilijk om zichzelf te motiveren en hebben geen behoefte aan status-symbolen, snelle auto’s of wat dan ook. Ik bedoel: waarom ook niet? Het is toch prachtig als iemand tevreden is.

Maar dan zijn er de vrijheidslievende rebellen die liever hun eigen weg gaan en die onafhankelijkheid nodig hebben als de lucht om te ademen. Die ook graag wat luxer leven en veel reizen, maar er ook toe bereid zijn om ’s ochtends op te staan wanneer de beurs opent en zichzelf kunnen motiveren om vol te houden.

Het is niet aan mij om daar op welke manier dan ook over te oordelen: beide zijn waardevol. Daarom denk ik dat iedereen gewoon in zichzelf moet luisteren en kijken wat hij of zij van het leven wil en wat voor type persoon hij of zij is, en dan het onderbuikgevoel vertrouwen en het gewoon proberen.

Dat is het mooie aan trading: je hebt niet veel nodig. Je probeert het gewoon en daarna ben je wijzer. Zet alleen niet meteen huis en haard op het spel, dan kan er ook niets gebeuren.

T: Dat is een fascinerende tip: gewoon naar je onderbuikgevoel luisteren, en dat van iemand die zijn hele leven met cijfers en feiten bezig is geweest.

*Lacht* Ja, maar wij mensen zijn complexe wezens vol potentieel dat in ons zit, waar we ons meestal niet eens bewust van zijn. Ik geloof dat er iets in ons is, noem het het onderbewuste, dat veel beter met al die feiten en cijfers kan omgaan dan wij soms kunnen.

En dat onderbewuste spreekt dan tot ons via zo’n onderbuikgevoel. Ik denk dat er genoeg feiten en cijfers een rol spelen.

Wat zou je beginners aanraden: hoe kunnen ze het beste met trading beginnen?

Ik denk dat je als beginner op de beurs eerst de basis moet leren, daarna een tradingplan voor jezelf moet uitwerken en je met een kleiner bedrag aan de markten moet wagen.

Om precies te zijn: op één enkele markt en niet te veel tegelijk.

Bijvoorbeeld CFDs / mini futures op een aandelenindex zoals de DAX. Of CFDs op aandelen binnen een zeer beperkte sector waar je interesse in hebt, bij mij bijvoorbeeld heel duidelijk technologie-aandelen.

Daarnaast zou ik altijd met een zo eenvoudig mogelijke strategie beginnen, zoals die in het boek “The Trading Code” wordt uitgelegd.

Bij veel beginners zie ik helaas vaak de extremen.

Aan de ene kant zijn er beginners die zich vooraf helemaal niet met trading bezighouden en gewoon gokken. Dat gaat soms een tijdje goed, ze verdienen een paar duizend en hebben een goede tijd, maar vroeg of laat gaan bijna allemaal failliet of ze halen de theoretische basis later alsnog in.

Aan de andere kant zie ik degenen die talloze boeken lezen, talloze indicatoren, tools, cursussen enz. bestuderen, maar uiteindelijk door de informatie worden overspoeld.

Ik vind beide niet zinvol. Mijn aanpak met The Trading Code is daarom om alleen de echt noodzakelijke informatie zo over te brengen dat werkelijk iedereen het begrijpt. Geen onnodige ballast. Concrete, eenvoudige strategieën die iedereen kan toepassen.

En wie dat dan niet genoeg vindt omdat hij meer wil traden of verder wil optimaliseren, kan later extra content bekijken.

Maar iedereen moet eerst deze basis beheersen en heel belangrijk: iedereen moet überhaupt in staat zijn om een strategie consequent 50 of 100 trades te volgen.

Daarop stranden de meesten al.

Als de basis, een strategie, een passende markt en de hierboven genoemde karaktereigenschappen aanwezig zijn, kan er eigenlijk niet meer zoveel misgaan. Dan is het een kwestie van uitproberen, leren, ervaring opdoen en je constant verder ontwikkelen. En een beetje geduld hebben.

Hoeveel startkapitaal raad je beginners en lezers van je boek aan?

Het exacte bedrag hangt natuurlijk af van je persoonlijke situatie en de gekozen financiële producten. Maar wie met CFDs op de DAX wil starten of CFDs op aandelen, voor diegene is 1.000 euro voldoende.

Wat is je belangrijkste tip voor beginnende traders?

Risicomanagement. Zet altijd een stop-loss. Hoe zeker je ook bent. De markt kan altijd precies het tegenovergestelde doen van wat je verwacht.

En de markt heeft altijd gelijk.

Dat klinkt misschien vreemd, maar zo is het nu eenmaal. Je kunt dan óf je mening aanpassen als de trade tegen je ingaat, óf geld verliezen.

Ik zou het eerste verkiezen…

Te veel beginners focussen alleen op entries, maar ik zeg je: als je de basisconcepten van trends en chartanalyse hebt begrepen en je eraan houdt, is risicomanagement doorslaggevend.

Het mooie is dat het helemaal niet zo ingewikkeld is.

Een andere tip is om de tradingsoftware gewoon te sluiten nadat je de trade hebt geplaatst. Veel te veel traders saboteren hun eigen tradingresultaten: ze sluiten winnaars te vroeg, laten verliestrades te lang doorlopen, stappen impulsief in nieuwe trades en traden in het algemeen te veel.

Dat alles kun je met goede planning vooraf eenvoudig vermijden.

En nog een tip: ook al noem ik in mijn boek de basisstrategieën, op de lange termijn moet je alsnog je eigen tradingstijl vinden. Je eigen methode, je markten en positiegroottes, op een manier waar jij je prettig bij voelt.

In The Trading Code geef ik je alle noodzakelijke basis om op voort te bouwen, maar een succesvolle trader worden is een proces. Dat duurt even, maar ik kan je ook garanderen dat het de moeite waard is zodra je de uitdagingen hebt overwonnen.

Waar zie jij de grootste uitdaging voor beginnende traders?

Heel duidelijk aan de psychologische kant. In The Trading Code staat een duidelijke strategie beschreven. Maar: zoals zo vaak in het leven doen we niet wat we eigenlijk zouden moeten doen.

We roken terwijl het ons schaadt, we drinken te veel alcohol, we eten ongezond en bewegen te weinig, enzovoort. We weten meestal wat we moeten doen. Maar het is niet alleen een kwestie van kennis, maar van emoties.

Die onder controle krijgen is de sleutel tot succes.

Daarom denk ik dat elke beginnende trader zich uitgebreid met zijn tradingpsychologie moet bezighouden.

Ik heb het onderwerp in The Trading Code toch maar zijdelings behandeld. Er is al goede literatuur over tradingpsychologie en daarom vond ik de focus op strategie en marktanalyse belangrijker.

Hoe lang duurde het voordat je een winstgevende trader werd?

Die vraag krijg ik zo vaak, en toch zegt hij niets over anderen of hoe lang het bij lezers zal duren. Tegenwoordig wil iedereen iets zijn, maar niemand wil nog iets worden. Maar juist dat proces en die weg leren waarderen is vaak de sleutel tot succes.

Door mijn omgeving had ik natuurlijk de best mogelijke omstandigheden en daardoor ging het bij mij relatief snel. Maar ik raad niemand aan om zichzelf met anderen te vergelijken.

Als je nieuw begint op de beurs, houd je dan aan je strategie, vergeef jezelf ook fouten… die gebeuren, en probeer elke dag een klein stukje beter te worden. Probeer iets gedisciplineerder te worden, iets minder angstig of boos, iets zekerder, zet de stop-loss een paar punten beter, enzovoort.

Het zijn deze kleine stappen die je op lange termijn vooruit helpen en waarop je je moet concentreren. Dan kom je vanzelf bij het grote doel: winstgevend traden.

Je mag alleen niet opgeven en niet alles verliezen; daarom zijn psychologie en risicomanagement zo belangrijk.

Kun je nog een tip geven over tradingpsychologie? Hoe je misschien angst of hebzucht vermijdt?

Zeker. Een misschien wat ongebruikelijke tip die mij heeft geholpen, is om in de Metatrader tradingsoftware je winst niet in euro’s maar in punten te zetten.

De meeste beginners raad ik aan om met 500-1.000 euro startkapitaal te beginnen. Ik ben geen voorstander van demoaccounts, omdat die niet helpen bij de echte uitdagingen in trading.

Als je bijvoorbeeld met een account van 1.000 euro handelt en je aan je risicomanagement houdt, dan liggen je verliezen per trade maximaal rond 10-20 euro en je winsten in de range van 40-100 euro.

Nadat je bijvoorbeeld 60 euro winst hebt gemaakt, begin je te rekenen: wat als ik meer had geriskeerd, dan had ik nu 200 of 300 euro. Je wordt hebzuchtig.

Na kleine verliezen worden sommigen ook onrustig en nerveus.

Dat omgaan met geld en direct omrekenen stimuleert veel negatieve emoties, die we bij trading koste wat kost willen vermijden.

Als we de winst niet meteen in euro’s zien, maar alleen in punten, is dat voor velen veel makkelijker.

Het is gewoon een spel waarin we zoveel mogelijk punten willen winnen.

Vandaag 1 punt, morgen een punt, enzovoort. Als je aan het einde van een maand 30 punten hebt, dan heb je een goede maand gehad.

Met je tradingaccount van 1.000 euro zijn dat misschien maar 200-300 euro, maar trading is schaalbaar. Als je tradingaccount groeit, wordt dat automatisch 3.000 euro per maand of zelfs 30.000 euro. Alles is mogelijk.

Ik heb hier beginnersvriendelijke kleine bedragen gebruikt, maar hetzelfde geldt ook voor gevorderde traders met zeer grote accounts.

In het begin maakte het mij erg nerveus als ik $100.000 of meer in een trade zette. Door te focussen op de punten en niet op het geld, vond ik dat veel makkelijker.

T: Dat vind ik geniaal. Dank je wel, dat ga ik ook eens proberen.

Wat was voor jou de grootste uitdaging op weg naar een succesvolle trader?

Het concept van waarschijnlijkheid echt begrijpen. Je kunt alles goed doen: de juiste strategie, de juiste entries en stops, strak uitgevoerd, en toch verliezen.

Er is niet die directe feedback: goed gedaan en winst, fout gedaan en verlies.

In zulke situaties verliezen accepteren en de volgende trade net zo goed uitvoeren, dat was in het begin heel moeilijk.

Inmiddels weet ik dat de uitkomst van een trade altijd onderhevig is aan toeval. Dat twee trades altijd twee onafhankelijke gebeurtenissen zijn. Dus of ik nu net heb verloren of gewonnen: nieuwe trade, nieuwe kans. En ik weet dat ik op de lange termijn, over 10 of 20 of 100 trades, zal winnen. Ongeacht hoe de huidige trade afloopt.

Een goede trade is vandaag voor mij een trade die ik kan verklaren. Als ik dezelfde chart over een jaar opnieuw bekijk, zou ik op dezelfde manier handelen.

Daarom raad ik elke beginner ook aan om erop te letten dat je eigen trading begrijpelijk is. Neem een van de strategieën uit The Trading Code en blijf daarbij. Experimenteer in het begin niet te veel of wissel niet om de paar trades van strategie, indicatoren of wat dan ook.

Geef jezelf en je strategie tijd.

Was er een situatie waarin je bijna wilde opgeven?

Ik moet toegeven: er waren veel hoogte- en dieptepunten in mijn trading, net als in elke chart, maar nee: opgeven kwam voor mij nooit in aanmerking. Ik ben over het algemeen geen type dat snel opgeeft, en wie eenmaal die bijna magische kant van trading heeft gevoeld, die geeft niet op.

Veel private traders verliezen geld. Ik kende de cijfers altijd. Maar ik wist ook altijd dat er winnaars zijn. Ik moest dus alleen uitvinden hoe. Wat is nodig om te winnen?

Tegenwoordig is er goede literatuur, cursussen en veel gratis informatie. Zoveel dat het bijna te veel is, zeker omdat sommige informatie helaas onjuist is.

Vroeger was dat anders. Veel heb ik geleerd via mentoren en door fouten. Dat werkt natuurlijk, maar het is duur en het duurt lang.

Dat was ook een van de redenen waarom ik het boek heb geschreven. Discipline en motivatie moeten lezers nog steeds meenemen, maar ze besparen in elk geval de duurste fouten.

Opgeven kwam voor mij in ieder geval nooit in aanmerking, en dat geldt voor alle gebieden van het leven. Het trieste is dat de meeste mensen opgeven voordat ze überhaupt echt begonnen zijn.

Ze lezen of luisteren nu misschien en weten dat het hun leven voorgoed kan veranderen, maar ze voeren het niet uit. Ze zeggen: “misschien morgen”, “dat werkt toch niet”, “het is te ingewikkeld”, enzovoort.

Ze geven op zonder het ooit geprobeerd te hebben. Dat is jammer, maar ik hoop dat we met dit interview in elk geval een paar mensen kunnen inspireren en ze een beetje moed kunnen geven om het gewoon te proberen.

T: Dat hoop ik ook, en ik denk dat we op een goede weg zijn. Persoonlijk vind ik ook dat je voor iets waar je hard voor hebt gewerkt dankbaarder bent, of meer dat gevoel van “trots op wat je hebt bereikt” hebt. Ik hou van uitdagingen, en nog meer als ik ze heb overwonnen.

Je zei dat je veel fouten hebt gemaakt:

Was er een trade waar je bijzonder spijt van hebt, of die je negatief is bijgebleven?

Een paar (lachend), maar dat speelt vandaag geen rol meer, en nee: ik heb van geen enkele spijt, omdat elke trade een belangrijke les was die mij precies de succesvolle trader van vandaag heeft gemaakt.

Deze manier van omgaan met fouten is sowieso een extreem belangrijk kenmerk van succesvolle traders.

Je mag niet bang zijn om een fout te maken. Angst verlamt je en ja, fouten op de beurs kunnen duur zijn, maar de wereld vergaat er niet van.

Daarnaast is het extreem belangrijk om verantwoordelijkheid te nemen. Niet de markt was schuldig of heeft iets verkeerd gedaan. Uiteindelijk ben jij het altijd zelf.

Dat besef is zo belangrijk omdat het je handelingsmogelijkheden geeft. Alleen als je toegeeft dat het jouw fout was, kun je iets doen om die fout de volgende keer te vermijden.

En tot slot moet je na fouten natuurlijk niet opgeven.

Als je deze drie dingen in gedachten houdt, helpt dat enorm. Dat geldt naar mijn mening niet alleen voor trading, maar voor het hele leven.

Ik ben sowieso van mening dat trading een uitstekende training is voor je karakter, waarin je veel belangrijke eigenschappen voor een succesvol leven leert.

Was er dan een trade die je juist bijzonder positief is bijgebleven?

Er waren zeker records, zowel positief als negatief, maar een trade die mijn tradingstijl voorgoed heeft veranderd was in oktober 2011. Het weer werd herfstiger en onaangenamer en ik besloot met mijn toenmalige vriendin op vakantie te gaan.

Nou ja, eigenlijk was het haar wens dat ik de computer eindelijk eens opzij zou leggen en iets zou doen. Ze zette dat behoorlijk drastisch door met de woorden: de computer of ik. Nou, dat heb ik toen dus ook gedaan.

Ik had toen een extreem goede periode op de markten en het viel me erg zwaar om gewoon te stoppen. Destijds tradede ik, inclusief alle voorbereiding en nabewerking, zeker 10-12 uur per dag. Ik volgde talloze markten, las praktisch alle beschikbare informatie en rapporten, analyseerde, wisselde informatie uit met andere traders, enzovoort.

Zelfs voordat ik ging slapen las ik vakboeken, biografieën van beurslegendes of analyseerde ik potentiële kansen.

Mijn gebruikelijke tradingstijl zag er toen zo uit: ik plaatste verschillende orders vooraf in de markt en “beheerde” die trades overdag, en zocht de markt af naar nieuwe kansen.

Zo plaatste ik al mijn orders voordat we naar Mauritius vertrokken. 4 weken geen trading, geen computer, zelfs op mijn telefoon had ik alles wat met de beurs te maken had gedeïnstalleerd. Ook weer een beetje onvrijwillig.

In het begin was het niet gemakkelijk om af te schakelen, zelfs de mooiste droomstranden hielpen niet, maar na een tijdje ging het steeds beter. Ik werd rustiger, genoot van de vakantie met mijn vriendin, we lieten het ons goed gaan bij het zwembad en op het strand, hadden ongelooflijk eten, zoals de weegschaal aan het einde van de vakantie ook kon bevestigen, en het was voor mij een van de mooiste tijden van mijn leven.

Achteraf moet ik zeggen: ook juist omdat ik bewust alles even heb uitgezet.

Maar waar ik eigenlijk naartoe wilde, was niet de vakantie, maar wat er gebeurde toen ik na 28 dagen terugkwam.

Ik opende mijn laptop en kon bijna niet geloven wat ik zag op mijn tradingaccount.

Op basis van de strategieën uit het boek (The Trading Code) had ik een long trade in de S&P 500 geopend en stond ik in mijn private account met bijna $200.000 in de plus. Dat was niet alleen veruit mijn beste trade tot dan toe, maar dankzij diverse (veel kleinere) succesvolle trades die ook werden uitgevoerd, ook mijn absolute recordmaand.

Dat was de trade die mijn leven voorgoed veranderde en waarschijnlijk ook mijn relatie met mijn huidige vrouw redde.

Ik had zelf ervaren wat trading eigenlijk betekent: schaalbaarheid. Dat de hoogte van mijn inkomen niets te maken heeft met mijn geïnvesteerde tijd.

Terwijl ik mijn trades “beheerde”, dus actief bij de monitor zat terwijl de koersen stegen en daalden, leidde dat telkens weer tot handelingen die gewoon onnodig waren.

Ik zag ook dat ik al dat nieuws niet nodig had, omdat de meeste informatie uiteindelijk toch in de chart zichtbaar is.

En vooral dat ik niet 24/7 hoef te traden.

De belangrijkste veranderingen die daaruit voortkwamen voor mijn tradingstijl waren:

• Ik trade sinds die dag aanzienlijk minder
• Ik plaats mijn orders altijd vooraf
• Ik ben gestopt met het “corrigeren” van lopende trades
• Ik tradede meer op de lange termijn op de H1-, H4- en dagcharts. Kleinere timeframes bekijk ik helemaal niet meer

En nog veel meer, wat ik in het boek deel.

O ja, en natuurlijk bracht ik meer tijd door met mijn vriendin, die inmiddels mijn vrouw is. We gingen veel vaker op vakantie en hebben inmiddels de halve wereld bereisd. Na die resultaten had ik gewoon geen argumenten meer tegen haar reisplannen.

Maar precies daar gaat het om. Geld is altijd slechts een middel, geen doel op zich. Geld verandert in eerste instantie niet zo veel, maar als je kunt reizen, meer tijd hebt voor je dierbaren en je mooie dingen in het leven kunt veroorloven zonder naar de prijs te hoeven kijken, dát is wat het echte verschil maakt in levenskwaliteit.

Dat is precies wat ik de lezers van mijn boek ook wens en mogelijk wil maken.

Is er nog iets dat je de luisteraars/lezers wilt meegeven?

Probeer het gewoon. Op de beurs kijken we altijd naar de risk/reward ratio van een trade. Ik kan 1% verliezen, maar 100% of meer winnen. Dat is een goede risk/reward ratio.

Je verdiepen in trading, het boek (The Trading Code) kost je nog geen 20 euro, en neem een paar honderd euro startkapitaal en probeer het.

Het risico is relatief laag in vergelijking met de kans om een winstgevend neveninkomen volledig vrij op te bouwen dat onbeperkt schaalbaar is.

En los van het geld: trading is gewoon ook leuk. Dus: veel plezier.

T: Een mooi slotwoord. Ik vond het heel fijn dat je hier vragen van luisteraars en lezers hebt beantwoord.

Dank je wel daarvoor en ik kijk ernaar uit om ook in de toekomst meer van je te horen. Veel succes verder op de beurs en met het nieuwe boek.